(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు గురువు ఐనాడు. (3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు, రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి పుట్టింది.

ద్రోణపర్వ - అధ్యాయ 183

॥ శ్రీః ॥
7.183. అధ్యాయః 183
Mahabharata - Drona Parva - Chapter Topics
ధృతరాష్ట్రేణ సంజయంప్రతి కర్ణేన అర్జునే శక్తేరమోక్షణకారణప్రశ్నే సంజయేన సాత్యకింప్రతి కృష్ణోక్తతదుత్తరకథనం॥ 1 ॥
Mahabharata - Drona Parva - Chapter Text

ధృతరాష్ట్ర ఉవాచ। 7-183-0x(4747)(53439)
ఏకవీరవధే మోఘా శక్తిః సూతాత్మజే యదా।
కస్మాత్సర్వాన్సముత్సృజ్య స తాం పార్థే న ముక్తవాన్॥ 7-183-1(53440)
తస్మిన్హతే హతా హి స్యుః సర్వే పాండవసృంజయాః।
ఏకవీరవధే కస్మాద్యుద్ధే న జయమాదధే॥ 7-183-2(53441)
ఆహూతో న నివర్తేయమితి తస్య మహావ్రతం।
స్వయం మార్గయితవ్యః స సూతపుత్రేణ ఫల్గునః॥ 7-183-3(53442)
తతో ద్వైరథమానీయ ఫల్గునం శక్తదత్తయా।
జఘాన న వృషా కస్మాత్తన్మమాచక్ష్వ సంజయ॥ 7-183-4(53443)
నూనం బుద్ధివిహీనశ్చాప్యసహాయశ్చ మే సుతః।
శత్రుభిర్వ్యంసితః పాపః కథం ను స జయేదరీన్॥ 7-183-5(53444)
యా హ్యస్య పరమా శక్తిర్జయస్య చ పరాయణం।
సా శఖ్తిర్వాసుదేవేన వ్యంసితా చ ఘటోత్కచే॥ 7-183-6(53445)
కుణేర్యథా హస్తగతం హియేద్బిల్వం బలీయసా।
తథా శక్తిరమోఘా సా మోఘీభూతా ఘటోత్కచే॥ 7-183-7(53446)
యథా వరాహస్య శునశ్చ యుధ్యతో--
స్తయోరభావే శ్వపచస్య లాభః।
మన్యే విద్వన్వాసుదేవస్య తద్వ--
ద్యుద్ధే లాభః కర్ణహైడింబయోర్వై॥ 7-183-8(53447)
ఘటోత్కచో యది హన్యాద్వి కర్ణం
పరో లాభః స భవేత్పాండవానాం।
వైకర్తనో వా యది తం నిహన్యా--
త్తథాపి కృత్యం శక్తినాశాత్కృతం స్యాత్॥ 7-183-9(53448)
ఇతి ప్రాజ్ఞః ప్రజ్ఞయైతద్విచింత్య
ఘటోత్కచం సూతపుత్రేణ యుద్ధే।
అఘాతయద్వాసుదేవో నృసింహః
ప్రియం కుర్వన్పాండవానాం హితం చ॥ 7-183-10(53449)
సంజయ ఉవాచ। 7-183-11x(4748)
ఏతచ్చికీర్షితం జ్ఞాత్వా కర్ణే మధునిహా నృప।
నియోజయామాస తదా ద్వైరథే రాక్షసేశ్వరం॥ 7-183-11(53450)
ఘటోత్కచం మహావీర్యం మహాబుద్ధిర్జనార్దనః।
అమోఘాయా విఘాతార్థం రాజందుర్మంత్రితే తవ॥ 7-183-12(53451)
తదైవ కృతకార్యా హి వయం స్యామ కురూద్వహ।
న రక్షేద్యది కృష్ణస్తం పార్థం కర్ణాన్మహారథాత్॥ 7-183-13(53452)
సాశ్వధ్వజరథః సంక్యే ధృతరాష్ట్ర పతేద్భువి।
వినా జనార్దనం పార్థో యోగానామీశ్వరం ప్రభుం॥ 7-183-14(53453)
తైస్తైరుపాయైర్బహుభీ రక్ష్యమాణః స పార్థివ।
జయత్యభిముఖః శత్రూన్పార్థః కృష్ణేన పాలితః॥ 7-183-15(53454)
సవిశేషం త్వమేయాత్మా కృష్ణో రక్షేన్న ఫల్గునం।
హన్యాత్క్షిప్రం హి కౌంతేయం శక్తిర్వృక్షమివాశనిః॥ 7-183-16(53455)
ధృతరాష్ట్ర ఉవాచ। 7-183-17x(4749)
విరోధీ చ కుమంత్రీ చ ప్రాజ్ఞమానీ మమాత్మజః।
యస్యైష సమతిక్రాంతో వధోపాయో జయం ప్రతి॥ 7-183-17(53456)
స వా కర్ణో మహాబుద్ధిః సర్వశస్త్రభృతాం వరః।
న ముక్తవాన్కథం సూత తామమోఘాం ధనంజయే॥ 7-183-18(53457)
తవాపి సమతిక్రాంతమేతద్గావల్గణే కథం।
ఏతమర్థం మహాబుద్ధే యత్త్వయా నావబోధితః॥ 7-183-19(53458)
సంజయ ఉవాచ। 7-183-20x(4750)
దుర్యోధనస్య శకునేర్మమ దుఃశాసనస్య చ।
రాత్రౌ రాత్రౌ భవత్యేషా నిత్యమేవ వికత్థనా॥ 7-183-20(53459)
శ్వః సర్వసైన్యానుత్సృజ్య జహి కర్ణ ధనంజయం।
ప్రేష్యవత్పాండుపాంచాలానుపభోక్ష్యామహే తతః॥ 7-183-21(53460)
అథవా నిహతే పార్థం పాండవాన్యతమం తతః।
స్థాపయేద్యది వార్ష్ణేయస్తస్మాత్కృష్ణో హి హన్యతాం॥ 7-183-22(53461)
కృష్ణో హి మూలం పాండూనాం పార్థః స్కంధ ఇవోద్గతః।
శాఖా ఇవేతరే పార్థాః పాంచాలాః పత్రసంజ్ఞితాః॥ 7-183-23(53462)
కృష్ణాశ్రయాః కృష్ణబలాః కృష్ణనాథాశ్చ పాండవాః।
కృష్ణః పరాయణం చైషాం జ్యోతిషామివ చంద్రమాః॥ 7-183-24(53463)
తస్మాత్పర్ణాని శాఖాశ్చ స్కంధం చోత్సృజ్య సూతజ।
కృష్ణం హి విద్వి పాండూనాం మూలం సర్వత్ర సర్వదా॥ 7-183-25(53464)
హన్యాద్యది హి దాశార్హం కర్ణో యాదవనందనం।
కృత్స్నా వసుమతీ రాజన్వశే తస్య న సంశయః॥ 7-183-26(53465)
యది హి స నిహతః శయీత భూమౌ
యదుకులపాండవనందనో మహాత్మా।
నను తవ వసుధా నరేంద్ర సర్వా
సగిరిసముద్రవనా వశం వ్రజేత॥ 7-183-27(53466)
సా తు బుద్ధిః కృతాఽప్యేవం జాగ్రతి త్రిదశేశ్వరే।
అప్రమేయే హృషీకేశే యుద్ధకాలే త్వముహ్యత॥ 7-183-28(53467)
అర్జునం చాపి రాధేయాత్సదా రక్షతి కేశవః।
న హ్యేనమైచ్ఛత్ప్రముఖే సౌతేః స్థాపయితుం రణే॥ 7-183-29(53468)
అన్యాంశ్చాస్మై రథోదారానుపాస్థాపయదచ్యుతః।
అమోఘాం తాం కథం శక్తిం మోఘాం కుర్యామితి ప్రభో॥ 7-183-30(53469)
యశ్చైవం రక్షతే పార్థం కర్ణాత్కృష్ణో మహామనాః।
ఆత్మానం స కథం రాజన్న రక్షేత్పురుపోత్తమః॥ 7-183-31(53470)
పరిచింత్య తు పశ్యామి చక్రాయుధమరిందమం।
న సోఽస్తి త్రిషు లోకేషు యో జయేత జనార్దనం॥ 7-183-32(53471)
సంజయ ఉవాచ। 7-183-33x(4751)
తతః కృష్ణం మహాబాహుం సాత్యకిః సత్యవిక్రమః।
పప్రచ్ఛ రథశార్దూలః కర్ణం ప్రతి మహారథః॥ 7-183-33(53472)
అయం చ ప్రత్యయః కర్ణే శక్తిశ్చామితవిక్రమా।
కిమర్థం సూతపుత్రేణ న ముక్తా ఫల్గునే తు సా॥ 7-183-34(53473)
వాసుదేవ ఉవాచ। 7-183-35x(4752)
దుఃశాసనశ్చ కర్ణశ్చ శకునిశ్చ మసైంధవః।
సతతం మంత్రయంతి స్మ దుర్యోధనపురోగమాః। 7-183-35(53474)
కర్ణకర్ణ మహేష్వాస రణేఽమితపరాక్రమ।
నాన్యస్య శక్తిరేషా తే మోక్తవ్యా జయతాం వర॥ 7-183-36(53475)
ఋతే మహారథాత్కర్ణ కుంతీపుత్రాద్వనంజయాత్।
స హి తేషామతియశా దేవానామివ వాసవః॥ 7-183-37(53476)
తస్మిన్వినిహతే పార్థే పాండవాః సృంజయైః సహ।
భవిష్యంతి గతాత్మానః సురా ఇవ నిరగ్నయః॥ 7-183-38(53477)
తథేతి చ ప్రతిజ్ఞాతం కర్ణేన శినిపుంగవ।
హృది నిత్యం చ కర్ణస్య వధో గాండీవధన్వనః॥ 7-183-39(53478)
అహమేవ తు రాధేయం మోహయామి యుధాంవర।
తతో నావాసృజచ్ఛక్తిం పాండవే శ్వేతవాహనే॥ 7-183-40(53479)
ఫల్గునస్య హి సా మృత్యురితి చింతయతోఽనిశం।
న నిద్రా న చ మే హార్షో మనసోఽస్తి యుధాంవర॥ 7-183-41(53480)
ఘటోత్కచే వ్యంసితాం తు దృష్ట్వా తాం శినిపుంగవ।
మృత్యోరాస్యాంతరాన్ముక్తం పస్యాంయద్య ధనంజయం॥ 7-183-42(53481)
న పితా న చ మే మాతా న యూయం భ్రాతరస్తథా।
న చ ప్రాణాస్తథా రక్ష్యా యథా బీభత్సురాహవే॥ 7-183-43(53482)
త్రైలోక్యరాజ్యాద్యత్కించిద్భవేదన్యత్సుదుర్లభం।
నేచ్ఛేయం సాత్వతాహం తద్వినా పార్థం ధనంజయం॥ 7-183-44(53483)
అతః ప్రహర్షః సుమహాన్యుయుధానాద్య మేఽభవత్।
మృతం ప్రత్యాగతమివ దృష్ట్వా పార్థం ధనంజయం॥ 7-183-45(53484)
అతశ్చ ప్రహితో యుద్ధే మయా కర్ణాయ రాక్షసః।
న హ్యన్యః సమరే రాత్రౌ శక్తః కర్ణం ప్రబాధితుం॥ 7-183-46(53485)
సంజయ ఉవాచ। 7-183-47x(4753)
ఇతి సాత్యకయే ప్రాహ తదా దేవకినందనః।
ధనంజయహితే యుక్తస్తత్ప్రియే సతతం రతః॥ ॥ 7-183-47(53486)

ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే ద్రోణపర్వణి ఘటోత్కచవధపర్వణి చతుర్దశరాత్రియుద్ధే త్ర్యశీత్యధికశతతమోఽధ్యాయః॥ 183 ॥

Mahabharata - Drona Parva - Chapter Footnotes

5-183-7 హియేత్ హియేత॥
5-183-11 ఏతత్ప్రకృతశక్త్యార్జునహననం॥
5-183-17 సవిశేషాత్త్వమోఘాయాః కృష్ణోఽరక్షత పాండవమ ఇతి ఝ. పాఠః।
ఏష కృత్స్నః జయంప్రతి అర్జునస్యేత్యర్థః॥
5-183-38 నిరగ్నయోఽగ్నింవినా ముఖహీనా ఇవేత్యర్థః॥
5-183-47 హితే ఆముష్మికే శ్రేయసి। ప్రియే ఐహికే కల్యాణే॥
5-183-183 వ్యశీత్యధికశతతమోఽధ్యాయః॥

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.